Choroby dziąseł: jak wcześnie je rozpoznać i skutecznie leczyć.

Choroba dziąseł przebiega w dwóch etapach. Zapalenie dziąseł (gingivitis) to wczesna, łagodna forma — objawia się stanem zapalnym i łatwym krwawieniem. Jest ona w pełni odwracalna dzięki poprawie higieny jamy ustnej oraz profesjonalnemu czyszczeniu w gabinecie. Zignorowana może jednak przerodzić się w zapalenie przyzębia. Wówczas infekcja rozprzestrzenia się poniżej linii dziąseł i zaczyna niszczyć kość utrzymującą zęby. Utraconej tkanki kostnej nie da się odbudować, dlatego zapalenie przyzębia można jedynie kontrolować, a nie całkowicie wyleczyć. Wczesna diagnoza ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala zatrzymać chorobę na etapie, który wciąż jest odwracalny.

Główną przyczyną jest płytka nazębna — lepka warstwa bakterii, która nieustannie gromadzi się na zębach. Jeśli nie jest usuwana każdego dnia, twardnieje, tworząc kamień nazębny wzdłuż i poniżej linii dziąseł. Kamień ten drażni tkanki i staje się siedliskiem kolejnych bakterii. Istnieje kilka czynników zwiększających ryzyko: palenie tytoniu (najpoważniejszy z nich), źle kontrolowana cukrzyca, zmiany hormonalne, niektóre leki wysuszające jamę ustną oraz predyspozycje genetyczne. Bezpośrednim zapalnikiem są jednak zawsze bakterie. Właśnie dlatego codzienna higiena stanowi fundament zarówno profilaktyki, jak i leczenia.

Najwcześniejszym i najbardziej wiarygodnym sygnałem są dziąsła krwawiące podczas szczotkowania lub nitkowania — zdrowe dziąsła nie krwawią. Należy również zwrócić uwagę na zaczerwienione, opuchnięte lub tkliwe dziąsła, uporczywy nieświeży oddech lub niesmak w ustach, a także dziąsła, które wyglądają, jakby cofały się odsłaniając zęby. W późniejszych stadiach zęby mogą wydawać się rozchwiane lub zmieniać swoje położenie. Ponieważ wczesny etap rzadko wiąże się z bólem, krwawienie jest najważniejszym ostrzeżeniem, którego nie należy ignorować ani traktować jako normy.

Wczesne zapalenie dziąseł często ustępuje po profesjonalnym czyszczeniu (skalingu) usuwającym kamień nazębny, połączonym z lepszą codzienną higieną w domu. Rozwinięte zapalenie przyzębia wymaga głębszego czyszczenia poniżej linii dziąseł (kiretażu), czasami przeprowadzanego etapami. Ma to na celu wyeliminowanie infekcji i umożliwienie dziąsłom ponownego przylegania do zębów. Bardziej zaawansowane przypadki mogą wymagać interwencji specjalisty i przeprowadzenia zabiegów na dziąsłach lub kości. Regularne wizyty higienizacyjne pozwalają następnie utrzymać stabilny stan. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym jest ono mniej inwazyjne i bardziej skuteczne.

Profilaktyka jest w gruncie rzeczy bardzo prosta: należy szczotkować zęby dwa razy dziennie, codziennie czyścić przestrzenie międzyzębowe, aby usunąć płytkę nazębną niedostępną dla szczoteczki, oraz regularnie poddawać się profesjonalnej higienizacji, która usuwa kamień. Ogromne znaczenie ma rezygnacja z palenia tytoniu, a także odpowiednie kontrolowanie chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca. Krwawiące dziąsła należy traktować jako sygnał do poprawy higieny i wizyty kontrolnej — nigdy jako stan, do którego trzeba się przyzwyczaić. Dziąsła, o które dbamy od samego początku, rzadko stają się źródłem poważnych problemów.