Protezy zębowe: rodzaje, proces wykonania i życie na co dzień.

Proteza to wyjmowane uzupełnienie brakujących zębów wraz z otaczającymi je tkankami — sztuczne zęby osadzone są w płycie imitującej kolorem dziąsło. Konstrukcja opiera się na dziąsłach (a w przypadku protezy górnej również na podniebieniu) i jest wyjmowana do czyszczenia. Proteza przywraca zdolność żucia i wyraźnej mowy oraz podpiera mięśnie twarzy, które po utracie zębów tracą naturalne oparcie. Współczesne materiały wyglądają znacznie naturalniej niż dawne, należy jednak pamiętać, że każde uzupełnienie wyjmowane jest mniej stabilne od zębów stałych.

Proteza całkowita odtwarza wszystkie zęby w łuku i stosowana jest przy całkowitym bezzębiu. Proteza częściowa uzupełnia braki pomiędzy zachowanymi zębami naturalnymi, na których opiera się za pomocą klamer zapewniających stabilność. Proteza natychmiastowa zakładana jest tego samego dnia, w którym usuwane są zęby — dzięki temu pacjent ani przez chwilę nie pozostaje bez uzębienia — a następnie korygowana w miarę gojenia dziąseł. Z kolei proteza wsparta na implantach mocowana jest zatrzaskowo na kilku implantach. Jest znacznie stabilniejsza od klasycznej i stanowi pomost między protezą wyjmowaną a zębami stałymi.

Klasyczną protezę wykonuje się etapami: najpierw pobierane są wyciski dziąseł, następnie rejestracja zwarcia pozwala precyzyjnie odwzorować wzajemne położenie szczęki i żuchwy, później następuje przymiarka zębów osadzonych w wosku — by ocenić wygląd i dopasowanie — a na końcu oddawana jest gotowa praca. To właśnie prawidłowe zwarcie i ustawienie zębów odróżniają wygodną, naturalnie wyglądającą protezę od takiej, którą widać na pierwszy rzut oka. Dlatego etap przymiarki ma ogromne znaczenie. Protezy natychmiastowe przygotowywane są z wyprzedzeniem, na podstawie wycisków pobranych jeszcze przed ekstrakcją.

Do nowej protezy trzeba się przyzwyczaić — to zupełnie naturalne, że mowa i jedzenie wracają do normy dopiero po około dwóch tygodniach, a po drodze potrzebnych bywa kilka drobnych korekt usuwających miejsca otarć. Na początku warto wybierać miękkie potrawy i niewielkie kęsy. Protezę należy codziennie czyścić (szczotkować i moczyć w odpowiednim preparacie) oraz wyjmować na noc, by dać odpocząć dziąsłom. Z biegiem lat wyrostek zębodołowy stopniowo zanika, dlatego proteza wymaga okresowego podścielenia lub wymiany, aby zachować prawidłowe dopasowanie. Luźna, stara proteza to zazwyczaj problem dopasowania, który można skorygować — a nie niedogodność, z którą trzeba się pogodzić.

Główną alternatywą są implanty stomatologiczne — pojedyncze implanty z koronami, most na implantach lub, przy odbudowie całego łuku, proteza wsparta na implantach bądź rozwiązanie All-on-4. Implanty nie przemieszczają się, nie zakrywają podniebienia (co przekłada się na lepsze odczuwanie smaku i większy komfort) oraz chronią kość szczęki przed zanikiem, czego klasyczna proteza nie zapewnia. Są jednak droższe i wymagają zabiegu chirurgicznego. Dla wielu pacjentów praktycznym kompromisem okazuje się proteza na implantach: oferuje znaczną część stabilności zębów stałych przy koszcie niższym niż pełny most stały.